W świecie dronów przepisy i standardy potrafią zmieniać się jak pogoda na majówce, a dla wielu z nas, pasjonatów i profesjonalistów, zrozumienie tych zmian jest kluczowe, by móc latać bezpiecznie i legalnie. Jeśli zastanawiasz się, co oznaczają dla Ciebie aktualne regulacje, jakie są ich terminy i jak przygotować się na przyszłość, to ten artykuł jest właśnie dla Ciebie – wyjaśnimy wszystko od A do Z, bazując na moim wieloletnim doświadczeniu w branży, tak abyś mógł pewnie stawiać kolejne kroki w swojej dronowej przygodzie.
Nsts
Krajowe Scenariusze Standardowe, znane jako NSTS, stanowiły przejściowe uregulowania wprowadzone przez polski Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) na okres od 2021 do 2025 roku. Ich głównym celem było uproszczenie procesu wykonywania lotów dronami w ramach kategorii szczególnej dla operatorów, eliminując potrzebę przeprowadzania pełnej analizy ryzyka przy użyciu metody SORA. Rozwiązanie to było dostępne dla operatorów wykorzystujących drony, które nie posiadały europejskiej certyfikacji klasy C. Jednakże, nastąpiła zmiana: od 1 stycznia 2026 roku, NSTS przestają obowiązywać, ustępując miejsca unijnym scenariuszom standardowym (STS), które z kolei wymagają zastosowania dronów wyposażonych w certyfikację klasy C5 lub C6.
Kluczowe informacje dotyczące NSTS:
- Cel: Działały jako tymczasowe rozwiązanie, łączące poprzednie krajowe przepisy z nowymi, zharmonizowanymi regulacjami Unii Europejskiej.
- Okres obowiązywania: Wprowadzone w 2021 roku i ważne do końca roku 2025.
- Adresaci:
Konsekwencje od roku 2026:
Od 2026 roku piloci oraz operatorzy dronów zobligowani są do przeniesienia swoich operacji z systemu NSTS na nowe, europejskie scenariusze (STS) lub poszukania alternatywnych rozwiązań w ramach kategorii szczególnej. Wymaga to posiadania odpowiednich kwalifikacji oraz wykorzystania sprzętu, który jest zgodny z obowiązującymi normami Unii Europejskiej.
Koniec Ery NSTS: Co Dalej z Twoim Dronem po 2025 Roku?
Zbliża się decydujący moment dla wszystkich operatorów dronów w Polsce, którzy dotychczas działali w oparciu o Narodowe Scenariusze Standardowe (NSTS). Choć przez ostatnie lata NSTS stanowiły filar legalnych operacji w kategorii szczególnej, ich czas dobiega końca. Od 1 stycznia 2026 roku wszystkie uprawnienia uzyskane w ramach tych scenariuszy wygasną definitywnie, co oznacza konieczność przejścia na nowe, unijne standardy. To kluczowa informacja, która wymaga od nas wszystkich przygotowania i zrozumienia, jak dalej prowadzić swoje operacje bezzałogowe w sposób zgodny z prawem i bezpieczny.
NSTS: Kluczowe Fakty, Które Musisz Znać, Aby Latal Legalnie
Narodowe Scenariusze Standardowe (NSTS) to polskie regulacje, które przez pewien czas były podstawą do wykonywania operacji dronowych w tzw. kategorii szczególnej na terenie naszego kraju. Ich główną zaletą było to, że nie wymagały one od operatorów posiadania dronów z certyfikacją unijnej klasy (C0-C6). Oznaczało to realną możliwość wykorzystania starszych modeli dronów, a nawet konstrukcji własnych, w profesjonalnych zastosowaniach, co było ogromnym ułatwieniem dla wielu początkujących i zaawansowanych użytkowników.
Czym Są Narodowe Scenariusze Standardowe (NSTS)?
NSTS stanowiły zestaw uproszczonych procedur operacyjnych, które pozwalały na legalne wykonywanie lotów dronami w specyficznych warunkach, bez konieczności uzyskiwania indywidualnych zezwoleń od Urzędu Lotnictwa Cywilnego. System ten był podzielony na 8 scenariuszy, z czego cztery (NSTS-01 do NSTS-04) dotyczyły lotów w zasięgu wzroku (VLOS), a pozostałe cztery (NSTS-05 do NSTS-08) pozwalały na operacje poza zasięgiem wzroku (BVLOS). Pamiętajmy, że były to regulacje obowiązujące wyłącznie w Polsce.
Do Kiedy Obowiązują Uprawnienia NSTS?
Tutaj mamy do czynienia z kluczowymi datami. Ostateczny termin na składanie oświadczeń o operowaniu według NSTS minął 31 grudnia 2023 roku, co oznacza, że obecnie szkolenia mogą przechodzić tylko osoby, które już wcześniej posiadały ważne oświadczenie operatora. Co więcej, wszystkie uprawnienia uzyskane w ramach NSTS tracą ważność bezpowrotnie 31 grudnia 2025 roku. Nie będzie żadnych automatycznych przedłużeń ani konwersji na nowe, unijne uprawnienia – czeka nas definitywny koniec tej ery.
Który Scenariusz NSTS Wybrać? Praktyczne Porady dla Operatora
Wybór odpowiedniego scenariusza NSTS zależał od rodzaju planowanych operacji. Największą popularnością cieszył się scenariusz NSTS-01, który był idealnym rozwiązaniem dla większości zastosowań VLOS. Pozwalał on na wykonywanie lotów w zasięgu wzroku, w tym w trybie FPV, dronami o masie startowej do 4 kg, co obejmowało szeroki zakres zastosowań, od fotografii i filmowania po podstawowe inspekcje. Wielu moich znajomych właśnie od niego zaczynało swoją przygodę z profesjonalnym lataniem dronem.
NSTS-01: Najpopularniejszy Scenariusz dla Lotów VLOS
Scenariusz NSTS-01 był wybierany ze względu na swoją uniwersalność i stosunkowo proste wymagania. Umożliwiał on latanie dronami o masie do 4 kg w zasięgu wzroku, co jest podstawowym trybem pracy dla wielu operatorów. Szczególnie ceniony był przez hobbystów chcących podnosić swoje umiejętności, jak i przez profesjonalistów wykonujących zlecenia wymagające dobrej widoczności drona.
Loty Poza Zasięgiem Wzroku (BVLOS) z NSTS: Jakie Są Możliwości?
Bardziej zaawansowane scenariusze, takie jak NSTS-05 czy NSTS-06, otwierały drzwi do operacji BVLOS, czyli lotów poza zasięgiem wzroku operatora. Pozwalały one na wykonywanie lotów w odległości do 2 km od pilota, co miało ogromne znaczenie dla branż takich jak geodezja, rolnictwo precyzyjne czy monitoring rozległej infrastruktury. Choć wymagały one bardziej zaawansowanego sprzętu i procedur, dawały nieporównywalnie większe możliwości operacyjne. Pamiętajcie o odpowiednim zabezpieczeniu sprzętu i planowaniu trasy.
Starsze Drony i Własne Konstrukcje: Jak NSTS Otwiera Drzwi do Profesjonalnych Misji
Jedną z największych zalet systemu NSTS było to, że nie stawiał on wymogu posiadania drona z unijną klasą C0-C6. Dzięki temu operatorzy mogli legalnie wykorzystywać w profesjonalnych zadaniach starsze modele dronów, które nie spełniały tych kryteriów, a także swoje własne, unikatowe konstrukcje. To z pewnością obniżyło próg wejścia dla wielu entuzjastów, którzy chcieli rozwijać swoje pasje w kierunku komercyjnym, nie inwestując od razu w najnowszy, certyfikowany sprzęt. Ja sam pamiętam, jak mój pierwszy dron, starszy model, dzięki NSTS mógł mi służyć do zleceń, zanim zainwestowałem w nowszy sprzęt.
Szkolenia i Oświadczenia: Co Musisz Wiedzieć o Czasie Obowiązywania
Przejście przez proces szkoleniowy i złożenie odpowiedniego oświadczenia było kluczowe dla legalnego operowania w ramach NSTS. Warto pamiętać, że te ścieżki miały swoje terminy. Brak podjęcia odpowiednich kroków w odpowiednim czasie oznacza brak możliwości dalszego legalnego działania w oparciu o te scenariusze.
Termin Składania Oświadczeń o Operowaniu wg NSTS
Ważna informacja dla wszystkich: ostateczny termin na złożenie oświadczeń o operowaniu według scenariuszy NSTS minął 31 grudnia 2023 roku. Oznacza to, że od początku 2024 roku możliwość przystąpienia do szkoleń NSTS mieli już tylko ci operatorzy, którzy zdążyli złożyć i uzyskać ważne oświadczenie operatora przed tą datą. Jest to sygnał, że system NSTS jest już w fazie wygaszania.
Kto Może Przejść Szkolenie NSTS Po Końcowym Terminie?
Obecnie szkolenia w ramach NSTS mogą przechodzić wyłącznie te osoby, które mają przypisane ważne oświadczenie operatora. Jeśli nie złożyliście takiego oświadczenia przed upływem terminu, niestety nie macie już możliwości uzyskania uprawnień w tym systemie. Skupienie powinno być teraz skierowane na przyszłość i nowe, unijne regulacje.
Droga do Unijnych Uprawnień STS: Jak Przejść zNSTS na Nowe Standardy?
Choć NSTS odchodzą do lamusa, nie oznacza to końca możliwości dla operatorów. Wręcz przeciwnie, otwiera się nowa, bardziej ujednolicona ścieżka rozwoju. Piloci posiadający kompetencje zdobyte w ramach NSTS mają teraz szansę na płynne przejście do systemu europejskiego, który będzie obowiązywał po 2025 roku.
Egzaminy Uzupełniające dla Posiadaczy Kompetencji NSTS
Od 2024 roku piloci, którzy zdobyli uprawnienia w ramach NSTS, mogą przystępować do specjalnych egzaminów uzupełniających. Ich celem jest weryfikacja i potwierdzenie posiadanych kompetencji w kontekście wymagań unijnych, co pozwala na uzyskanie europejskich uprawnień STS (Standard Scenarios). Jest to doskonała okazja, aby ugruntować swoją wiedzę i przygotować się na nowe realia prawne. Warto podejść do tego jak do kolejnego etapu rozwoju, a nie przeszkody.
Co Zastąpi NSTS po 31 Grudniu 2025 Roku?
Po definitywnym wygaśnięciu uprawnień NSTS, jedynym obowiązującym standardem na terenie Unii Europejskiej (w tym w Polsce) będą europejskie scenariusze standardowe – STS. Będą one stanowiły podstawę do wykonywania operacji w kategorii otwartej i szczególnej, zastępując dotychczasowe, krajowe regulacje. Przejście na STS jest nieuniknione i konieczne do dalszego legalnego i bezpiecznego operowania dronami.
Ważne: Pamiętaj, że wszystkie uprawnienia NSTS wygasają definitywnie 31 grudnia 2025 roku i nie będą automatycznie przedłużone ani skonwertowane na uprawnienia europejskie.
Podsumowując, kluczowe jest Twoje aktywne przygotowanie do nadchodzących zmian i zdobycie unijnych uprawnień STS, aby po 2025 roku nadal legalnie i bezpiecznie cieszyć się lataniem dronem.
